Veiligheidsnormen geven de ondergrens aan van verantwoorde zorg. Wanneer niet aan een veiligheidsnorm wordt voldaan bestaat een grote kans op gezondheidschade voor de patiënt. Medewerkers in een ziekenhuis zouden de normen moeten gebruiken om elkaar aan te spreken en elkaar aan afspraken te houden. De Raad van Bestuur moet er op sturen dat professionals zich aan de normen houden.
Toezicht
De 10 veiligheidsnormen zijn opgesteld door een aantal beroepsverenigingen en koepels, op verzoek van de minister van VWS. Een eerste set is in juni 2010 aan de minister aangeboden. De inspectie hecht veel waarde aan de naleving van deze normen. Het niet naleven van een veiligheidsnorm wordt dan ook zwaarder meegewogen in het bepalen van de handhavingsmaatregelen dan andere veldnormen. De inspectie gaat extra letten op de naleving van deze normen bij het toezicht, zoals onderzoek naar calamiteiten en thematische onderzoeken.
Basisset kwaliteitsindicatoren
De IGZ zal samen met de veldpartijen beoordelen of de veiligheidsnormen worden opgenomen in de basisset kwaliteitsindicatoren ziekenhuizen. Voor een aantal veiligheidsnormen geldt afwijkende handhavingsmaatregelen die hieronder worden vermeld.
Meer informatie over de vormen van toezicht en handhavingsmaatregelen staan in het dossier Maatregelen.
Naar boven
1. Bij een operatie het operatiegebied desinfecteren met een desinfectans.
Handhaving per 09-06-2010. Bij niet-naleving zet de inspectie de gebruikelijke handhavingsmaatregelen in.
Naar boven
2. Bij een electieve (geplande) operatie op het OK-complex vindt een time-out procedure plaats.
Handhaving per 01-01-2011. Bij niet-naleving zet de inspectie de gebruikelijke handhavingsmaatregelen in. De time-out procedure is een checklist om de laatste details voor een operatie door te nemen, zodat het hele team op één lijn zit. Als de Raad van Bestuur de time-out procedure onvoldoende heeft georganiseerd, krijgt deze een bevel van de inspectie om dit alsnog goed te doen. Tot die tijd mag het ziekenhuis geen electieve (geplande) operaties uitvoeren.
Naar boven
3. Daar waar binnen het OK-complex met zuurstof gewerkt wordt (m.u.v. (mobiele) zuurstofcilinders) moet een noodstopknop voor zuurstof aanwezig zijn.
Handhaving per 01-01-2011. Wanneer geen noodstopknop aanwezig is, is het verboden om met zuurstof te werken. Zijn er goede redenen om niet aan deze norm te voldoen, dan moet het ziekenhuis dit melden aan de inspecteur-accounthouder. Deze stelt in overleg met het ziekenhuis vast wat redelijk is en mogelijk voor die specifieke situatie.
Naar boven
4. Medische apparatuur: alleen apparatuur waarvan de onderhoudsstatus zichtbaar is mag worden gebruikt.
Handhaving per 09-06-2010. Het apparaat mag niet gebruikt worden totdat de onderhoudsstatus zichtbaar is. Bij niet-naleving zet de inspectie de gebruikelijke handhavingsmaatregelen in. Als de Raad van Bestuur het onderhoud van het medisch apparaat onvoldoende heeft georganiseerd krijgt deze het bevel dit alsnog te doen.
Naar boven
5. Vrijheidsbeperkende maatregelen: ieder ziekenhuis voert beleid ten aanzien van vrijheidsbeperkende maatregelen.
Handhaving per 09-06-2010. Bij het niet naleven van deze norm, krijgt de Raad van Bestuur een bevel van de inspectie om dit alsnog te organiseren. De inspectie ziet intensief toe op de naleving van dit beleid.
Naar boven
6. Op een IC voor volwassenen is gedurende werkdagen overdag minimaal een GIC erkende intensivist beschikbaar en aanwezig.
Handhaving vanaf 01-01-2009. Bij het niet naleven van deze norm, zal de inspectie de IC per direct sluiten.
Naar boven
7. Esthetische ingrepen worden alleen door BIG-geregistreerde artsen uitgevoerd die een aantoonbare opleiding en nascholing hebben gevolgd in esthetische chirurgie.
Handhaving per 01-01-2012. Bij het niet naleven van deze norm, krijgt de beroepsbeoefenaar een bevel tot stoppen van de werkzaamheden totdat de vereiste opleiding en nascholing is behaald. Bij herhaling start de inspectie een tuchtrechtelijke procedure.
Als de Raad van Bestuur onvoldoende heeft georganiseerd dat er voldoende bekwame mensen in de kliniek werken, krijgt de Raad van Bestuur een bevel om dit alsnog te organiseren.
Naar boven
8. Na het starten van de bloedproducttransfusie van elke nieuwe eenheid op een verpleegafdeling, moet de patiënt minimaal 5 minuten geobserveerd worden.
Handhaving per 09-06-2010. Bij niet-naleving zet de inspectie de gebruikelijke handhavingsmaatregelen in. Als de Raad van Bestuur dit proces onvoldoende heeft georganiseerd, krijgt de Raad van Bestuur een bevel van de inspectie om dit alsnog te organiseren.
Naar boven
9. In een ziekenhuis met opvang voor acute neurologische patiënten moet 24 uur per dag CT beschikbaar zijn.
Handhaving per 09-06-2010. Bij het niet naleven van deze norm, krijgt de Raad van Bestuur een bevel van de inspectie om te organiseren dat deze patiënten op elk moment van de dag een CT-scan kunnen krijgen.
Naar boven
10. Geen gebruik van contrastmiddelen zonder dat voorafgaand aan toediening de patiëntenkarakteristieken zijn geïnventariseerd die een indicatie vormen voor de bepaling van GFR voor toediening contrastmiddel.
Handhaving per 09-06-2010. Deze norm is vooral van belang voor nierpatiënten omdat contrastvloeistof schadelijk kan zijn voor de nieren. Daarom moet altijd eerst de nierfunctie van de patiënt in kaart worden gebracht. Bij niet-naleving zet de inspectie de gebruikelijke handhavingsmaatregelen in.
Naar boven