Bevolkingsonderzoek
De inspectie houdt toezicht op het naleven van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). Deze wet is opgesteld om mensen te beschermen tegen bevolkingsonderzoeken die een gevaar kunnen vormen voor hun lichamelijk of geestelijke gezondheid.
Vergunningsplichtig onderzoek
Mensen moeten zo min mogelijk worden blootgesteld aan röntgenstraling. Patiënten met een ziekte die niet te behandelen is en patiënten bij wie kanker wordt geconstateerd of een voorstadium daarvan moeten zeer zorgvuldig worden begeleid. Daarom is voor een aantal soorten onderzoek een vergunning nodig van de minister van VWS (artikel 2 van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO)):
- Bevolkingsonderzoek waarbij gebruik gemaakt wordt van ioniserende straling;
- Bevolkingsonderzoek waarbij wordt gescreend op ongeneeslijke aandoeningen;
- Bevolkingsonderzoek naar kanker.
Deze onderzoeken worden uitgevoerd door screeningsinstituten, arbodiensten, huisartsenpraktijken en apotheken. De onderzoeken, ook wel periodiek geneeskundig onderzoek of health check genoemd, zijn vaak gericht op de totale gezondheidstoestand maar betreffen soms ook een enkele aandoening (bijvoorbeeld screening op botontkalking).
Bij handelingen in de strijd met de wet stelt de IGZ een onderzoek in en start zo nodig een strafrechtelijk onderzoek. Een overtreding wordt gestraft met een geldboete.
Andere soorten bevolkingsonderzoek
- Grote landelijke onderzoeken van de rijksoverheid die uitgevoerd worden door het RIVM. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onderzoek naar borst- en baarmoederhalskanker en de hielprik bij baby’s;
- Onderzoeken met een wetenschappelijke doelstelling die meestal worden uitgevoerd in Academische Centra. Hierin wordt bijvoorbeeld onderzocht of de screening op bepaalde ziekten zinvol en haalbaar is en of nieuwe screeningsmethoden effectief zijn.
Ook bij deze onderzoeken ziet de inspectie er op toe dat de WBO wordt nageleefd en dat ze op een verantwoorde wijze worden uitgevoerd.
Medische hulpmiddelen
Bij bevolkingsonderzoek of screening worden medische hulpmiddelen en in-vitro diagnostica (diagnostische testen) gebruikt. Deze producten vallen onder respectievelijk het Besluit medische hulpmiddelen en het Besluit in-vitro diagnostica (IVD) en moeten voldoen aan de eisen uit deze besluiten.
Wetten
Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO)Kwaliteitswet zorginstellingen
Wet BIG
Klachtwet cliënten zorgsector
Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO)
Meer informatie